Zeetunnel

'Ik liep over het Groene Strand en zag vanuit de verte de trein uit de tunnel van de Waddenzee komen. Een moment was ik in de war: hoewel ik mijn hele leven al op het eiland woon, vond ik het zo vanzelfsprekend dat zo'n tunnel bestaat dat ik even niet begreep dat het kunst was.'
Aan het woord is Fake Bakker, beeldend kunstenaar. De schok van de ontmoeting met het realistische NS-project zette Fake aan het denken.
'Ik begrijp gewoon niet,' Fake schudt zijn hoofd bij de gedachte, 'dat er nooit eerder iemand op het idee is gekomen om de zee op een dergelijke wijze bij het eiland te betrekken. Als je nou kijkt waar ik woon [Oosterend, red.], daar is de zee zo prachtig. Het is zonde dat je alleen de oppervlakte maar kunt bekijken.
Zo kwam ik op het idee. Ik moet eerlijk zeggen dat ook het thema van het festival daar wel een rol in speelde. Ik ben met Joop Mulder gaan praten en heb hem uitgelegd dat ik de Oerolbezoekers graag de Noordzee in zou willen leiden. Onder water, zonder overbodige ballast van duikpakken en zo. Joop vond het een geweldig leuk project en toen ben ik aan de slag gegaan.
Ik heb een plexiglazen tunnelgemaakt die honderdvijfentwintig meter lang is. Hij is twee meter vijf hoog en twee meter breed en geheel gemaakt van plexiglas. Het publiek kan de tunnel inlopen en zo de wereld onder water betreden. En al zeg ik het zelf, het effect is verbluffend.'
Dat is het: ik loop over nat zand een doorzichtige tunnel in. De bodem helt licht en om me heen zie ik het water stijgen. Het is onwezenlijk, bijna beangstigend om te zien dat, als ik verder loop, de zee zich boven mijn hoofd sluit. Eerst is het lichte wateroppervlak nog zichtbaar. Steeds donkerder groen wordt de zeewereld in de diepte. Er drijft een kwal langs, wier hecht zich aan de buitenkant van de tunnel, kleine visjes botsen tegen het glas en kijken net zo verbaasd naar binnen als ik naar buiten. Ik krijg sterk de neiging mijn adem in te houden en vraag me onwillekeurig af of ik iets bij me heb dat niet nat mag worden.
Het voelt als een opluchting om weer op het strand te staan, met mijn voeten op het zand en de blauwe lucht boven me. Maar een onweerstaanbaar verlangen trekt me weer terug, die tunnel in, om de mysterieuze wereld nog eens te bekijken.
'Misschien kun je er nog bij zetten dat iedere middag om vijf uur een duiker de tunnel van buiten schoonmaakt,' zegt Fake als ik op het punt sta weg te gaan. 'Dat is een grappig gezicht: een zwarte zeemeerman met een spons. Bovendien is het een goede tijd om daarna iets te drinken in Heartbreak Hotel.' [JG]
De Tunnel van de Oceaan loopt iets voorbij Heartbreak Hotel de noordzee in. Let op: door zijn doorzichtige vorm, loop je er makkelijk voorbij.

Artikel uit de Morgenster, Oerol Festival, 1998