De zoektocht naar de nulpositie

Het was koud op het wad. In de regen zat het publiek tegen de dijk en staarde in de verte. De windvlagen verwaaiden de muziek van Simeon Ten Holt. Plotseling doemden ze op aan de horizon. Vanuit de zee, kwam een vrouw naar voren, ze droeg een hoed en een emmer. Naast haar liep een naakte man, een jongen viel om de paar meter neer, twee meisjes met lange haren in zwarte jurken renden door het water. Vijftien leerlingen van School on Wheels speelden solo's die deden denken aan het Derevo van de Oerolfietstochten.

Het is geen studie, wordt me uitgelegd, maar een serie workshops. Drie zijn het er, en al klinkt dat weinig: ze zijn bepalend voor de rest van je leven. Derevo is geen theater, het is een manier van bestaan. En eigenlijk begint de opleiding pas als de workshops zijn afgelopen.
Anton Adassinski is de oprichter van School on Wheels. Iedereen kent hem als de man met de rode vogelneus uit Once en Südgrenze. Hij maakt theater dat je zo diep raakt, dat zo zuiver is, dat je je bijna voor kunt stellen dat mensen hun bestaan opgeven om te leren wat hij te bieden heeft.
Bijna.
De mens moet terug naar de nulpositie, is het uitgangspunt van Derevo. Hij moet terug naar de psychische staat van grootste leegte en ontvankelijkheid, waarbij een situatie niet rationeel wordt benaderd, maar waarbij je wel in staat bent om op de kleinste impuls uit de omgeving te reageren. Het intellect, vindt Adassinski, is de grootste vijand van een man op het toneel, en dient dan ook geheel uitgeschakeld te worden. Iets als acteren bestaat niet: je bént op het toneel.
De tocht naar Dereviaanse staat van zijn bestaat uit drie fasen. In de eerste plaats moet een mens zich bewust worden van de 'geschiedenis van zijn ziekte', vervolgens dient hij uit te vinden in hoeverre er vaste patronen in zijn leven en toneeloptredens zijn geslopen. Ten slotte moeten die stereotypen worden vernietigd waardoor eerlijke zelfexpressie mogelijk is.
Carla, een student van de School on Wheels, vertelt: 'Ik kan niet echt zeggen dat de opleiding zwaar is. Natuurlijk is het afzien. De lichamelijke training vergt een goede conditie en de psychologische oefeningen zijn best zwaar. Maar als je ertegenoverstelt wat je ervoor terugkrijgt, is het meer dan de moeite waard.
Het is trouwens niet zo dat iedereen na de opleiding in het theater gaat werken. Deze workshops veranderen je leven. Je komt tot jezelf: vanuit Derevo kun je je ook op een andere manier gaan uiten, door middel van fotografie bijvoorbeeld of met muziek. Het is niet zo dat er geen sociaal leven meer mogelijk is, maar het verandert wel, omdat je zelf anders wordt.'
Opvallend is dat de meeste Derevianen kale hoofden hebben.
'Dat heeft te maken met zuiverheid,' legt Carla uit. 'Een kapsel is bepalend, het geeft mensen een indruk van je. Zonder haar treed je de wereld open tegemoet. Zelf heb ik wel lang haar, maar ik merkte bijvoorbeeld in een solo dat het voor mijn gezicht kwam te hangen. Dan zien mensen mij niet. Dat is niet goed. Maar als je het opsteekt is het ook niet natuurlijk.'
De opleiding begint eigenlijk pas na de workshops.
'Je leert jezelf te onderwijzen. Je moet blijven oefenen. Als je een maand lang je oefeningen niet doet, ben je het helemaal kwijt. Als ik boodschappen ga doen, neem ik wel eens een metronoom mee. De hele wereld bestaat dan uit mensen die in het ritme bewegen of eruit vallen. Of ik sta bij de bushalte en herhaal dan een oefening die Anton me heeft geleerd.' [JG]
Wie een of meerdere workshops wil volgen bij School on Wheels kan een videoband van een van je optredens te sturen vergezeld van een motivatie waarom je bij Derevo les wilt volgen naar het volgende adres:
DEREVO
School on Wheels
P.O. Box 100414
D-01074 Dresden

Artikel uit de Morgenster, Oerol Festival, 1998