Schuurtjestheater

Het stamt eigenlijk uit het jaar nul. In dat jaar werd in Bethlehem voor het eerst een schuurtjestheaterstuk opgevoerd. Humor waar mijn ouders kwaad om zouden zijn geworden. Waarom doe ik dat? Een vraag waar iedereen mee tobt die het niet laten kan grenzen over te gaan. Benny Hill werd vaak verweten seksistisch te zijn. En als je het zweterige mannetje weer in billen of borsten ziet knijpen kun je niet anders dan het beamen. Maar Benny werd woest als ze hem erop aanvielen. Hij had een groot respect voor vrouwen, vooral zijn moeder. Het was humor. Hij wilde de mensen laten lachen. Dick van den Toorn vertolkt Hill op een knappe manier. Hij heeft iets onhandigs, alsof hij nooit 100% degene is die hij wil neerzetten. Er is altijd nog een humoristisch deel van hemzelf aanwezig. Een komiek die een komiek verbeeldt, het gevaar voor overacting is aanwezig. Maar regisseur Don Duyns houdt het sober en dat is belangrijk. Daardoor kan de ontroering ineens toeslaan.
In een boerenschuur zoals je je bij het woord voorstelt, wist Kris Niklison het publiek mee te nemen in haar liefdestragiek. Terwijl ze cynische vragen stelde ('Waarom trappen we telkens opnieuw in de val van de liefde?') bewoog ze betoverend mooi door de schuur. Ze heeft haar lichaam, nauwelijks heupen en borsten, ietwat pezig, volmaakt in balans en haar gezichtsuitdrukking klopt bij elke beweging. Juist in een schuur is dit zo intiem, geen theatereffecten, alleen stro, balken en mestlucht.
Het mooiste schuurtheater dat ik zag, wordt daar eigenlijk niet toe gerekend: ZUR. Langs de 'Cinema-route' werd het publiek meegenomen naar een zelfgetimmerde schuur, waarin traag vanuit de duisternis een slapende stad, bewoond door bewegende schimmen, tot leven kwam. Rondom zag je telkens nieuwe beelden bewegen, van personen, wolken, fietsen. Een klein houten treintje nam wat muziek mee in het rond, langs de huizen die bewoond werden door mensen, wiens herinneringen naast ze werd geprojecteerd. Deze sfeer zal nooit in een theaterzaal ontstaan. [JB]

Artikel uit de Morgenster, Oerol Festival, 1999