Dit is Theater
Lemniscaat, 2003
ISBN: 90 5637 565 2
'Dit wil ik ook,' zei Monique van de Ven tegen haar moeder toen ze samen een toneelstuk hadden gezien. Ze voelde zich onweerstaanbaar aangetrokken tot het theater, 'Ik wist ook meteen dat de mensen uit het theater anders waren,'vertelt ze in dit boek. 'Dat ze naar zich laten kijken, is toch wonderlijk? Daar wilde ik bij horen.'
Theater is magie. Wie een
toneelzaal binnengaat, stapt een nieuwe wereld binnen. In de woorden van
Gijs Scholten van Aschat: 'In het theater worden verhalen in het donker
verteld met een licht erop; dat heeft iets betoverends.'
Chantal Janzen is het daar helemaal mee eens: 'Zodra ik één
stap op het toneel zet en het licht op me voel schijnen, stap ik een sprookje
binnen. Dat is echt iets magisch.'
Dit is theater neemt je mee op een avontuurlijke tocht door de
wereld van het theater.
Naast Monique van de Ven, Chantal Janzen en Gijs Scholten van Aschat vertellen
Freek de Jonge, Karin Bloemen, Alex van Warmerdam, Viggo Waas, Carice van
Houten, Huub van der Lubbe, Jan Jaap van de Wal en nog zeventien andere
theatermakers over hun wonderlijke vak: theater.
Alle kanten van theater worden belicht: zowel de verschillende vormen ervan
- van tragedie tot stand-up en van ballet tot musical - als alles wat er
achter de schermen komt kijken bij het maken van een voorstelling, zoals
licht, decor, kostuums, toneelschrijven en regie.
Voorstellingen, interviews, achtergrondinformatie en natuurlijk héél
véél foto's brengen de magie van het theater tot leven.
Dit is theater:
Een groep jongens en meisjes in het park die skatedancen op harde muziek uit een gettoblaster. Een breekbare ballerina in een witte tutu die als een stervende zwaan op het podium neerzijgt en pas opstaat als het doek is gevallen. Een priester die een auto zegent terwijl hij wijwater sprenkelt en wierook verspreidt. Een jongeman in een middeleeuwse tuniek die omhoogklimt naar een Italiaans balkonnetje waar zijn geheime liefde op hem wacht.
Dit is theater:
Een acteur die in een klein zaaltje twintig keer dezelfde zinnen moet uitspreken, steeds met een andere stembuiging, tot de regisseur tevreden is. Een costumier die zuchtend opnieuw de maat neemt van de zwangere hoofdrolspeelster omdat haar kostuum alweer groter moet worden gemaakt. De licht- en decorontwerper die over het podium heen en weer lopend overleggen op welke manier ze de sfeer van het toneelstuk nóg beter kunnen neerzetten. Het jonge meisje dat in een grimeurstoel gaat zitten om uren later – voorzien van grijze pruik, valse tanden, gekleurde lenzen en talloze rimpels – als negentigjarige weer op te staan.
Als je aan tien mensen vraagt: ‘Wat is theater?’ krijg je tien verschillende antwoorden. En dat is tegelijkertijd het bijzondere, het magische van theater. Er bestaat niet één waarheid over theater. Er zijn net zoveel meningen als er mensen zijn.
Theater licht een stukje van het leven uit. Theatermakers kiezen een onderwerp, een verhaal, een gevoel of een gebeurtenis, en geven daar hun eigen draai aan in een voorstelling. Maar de toeschouwers van deze voorstelling zien misschien uiteindelijk iets heel anders dan de theatermakers eigenlijk bedoelden. Iedereen maakt in zijn hoofd zijn eigen verhaal van wat hij ziet. Daardoor is theater zo avontuurlijk.
Bij iedere theaterproductie wordt een nieuwe wereld tot leven gewekt. En bij iedere voorstelling kunnen de toeschouwers op hun eigen manier die nieuwe wereld ontdekken.
In dit boek worden drieëntwintig kanten van theater besproken. In het eerste deel van het boek, Op het podium, komen verschillende sóórten theater aan bod, zoals tragedie, komedie, stand-up comedy en moderne dans. In Achter de schermen worden de verschillende vakken binnen het theatermaken belicht: kostuum, licht, regie en tekstschrijven, om er maar een paar te noemen. En ten slotte is er nog een stuk over Theater in de toekomst.
Aan ieder onderwerp wordt een hoofdstuk gewijd dat uit drie delen bestaat. Eerst wordt een voorstelling beschreven. Vervolgens vertelt iemand die aan die voorstelling heeft meegewerkt over het hoofdstukonderwerp: Freek de Jonge praat bijvoorbeeld over cabaret, Karin Bloemen over zang, Alex van Warmerdam spreekt over regie, Jan Jaap van der Wal over stand-up comedy en Frank Groothof over opera. In het derde deel van ieder hoofdstuk ten slotte wordt in grote lijnen de geschiedenis van dat theateronderdeel beschreven. En natuurlijk is er heel veel te zien.
Een boek vol beelden en verhalen om in te grasduinen en te verdwijnen, voor iedereen die nieuwsgierig is naar theater, van theater houdt, theater wil zien, zelf theater wil maken, kortom, voor iedereen die theater wil beleven.